مقالات ساز دف

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم

در قدیم قبل از دف دایره کوچک ساخته شد که خمک یا خمبک نام داشت.

در حقیقت دف یک حلقه ای چوبی است که روز آن پوست نازکی کشیده شده. ساز دف شبیه ساز دایره است با این تفاوت که اندازه ی ان بزرگتر است و صدایی بم تر دارد.

این ساز با ضربات دست نواخته می شود. این ساز را معمولا از پوست حیوانات می سازند.خرید دف پوستی

ساز دف دارای یک قاب چوبی و زنجیر و پرده ای است که این پوست از پوست حیوانات است. خرید دف پوستی

در قدیم دف یا دایره کوچک را که چنبر آن از روی و برنج ساخته می‌شد خمک یا خمبک می‌گفتند. به دست زدن با وزن و به اصطلاح بشکن زدن هم خمبک یا خمبک می‌گفتند. دف‌هایی هم بوده که بر چنبر آن زنگ تعبیه می‌کردند و می‌نواختند. زنگهای دف را جلاجل می‌گفتند. در دوره اسلامی به کسانی که دف یا دایره می‌نواختند جلاجل زن می‌گفتند. در ایران کهن جلاجل وسیله‌ای بیضی شکل و بزرگ بود که زنگ‌هایی بر آن می‌بستند و در جنگ‌ها به کار می‌بردند و ظاهراً صدای مهیبی داشته است.

دف یک ساز عرفانی است زدن آهنگ های لهوی با آن گناه است.

خط حامل موسیقی در ساز دف

نت‌های موسیقی روی خطوط حامل قرار می‌گیرند. خطوط حامل عبارتند از چند خط افقی که به موازات هم کشیده می‌شوند و هر کدام از نت‌های فوق روی یکی از آن‌ها یا بین‌شان قرار می‌گیرند. تمام سازها را باید با توجه موقعیت نت‌ها رو خطوط حامل نواخت و دف نوازی هم از این قاعده مستثنی نیست، هرچند ممکن است با سایر سازهای ملودیک مانند گیتار بسیار متفاوت باشد.
به عنوان مثال در سازهای ملودیک مثل گیتار یا ویولن، پنج خط حامل وجود دارد، پس یکی از تفاوت‌های یادگیری سازهای کوبه ای با سازهای ملودیک عدم استفاده از «دو»، «رِ»، «می»، «فا»، «سل»، «لا»، «سی» است. بنابراین، در آموزش تئوری دف، در ابتدا باید با شکل ظاهری نت های موسیقی و ارزش زمانی نت آشنا باشیم.
در اکثر سازهای کوبه ای نت‌ها روی پنج خط حامل نوشته نمی‌شوند و معمولاً از چهار، سه و یا یک خط حامل برای نت نویسی استفاده می‌شود؛ بنابراین، ما در این مقاله،  نت خوانی دف را روی یک خط حامل آموزش می‌دهیم که از روش‌های سه خط و یا حتی چهارخط بسیار ساده‌تر است.

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم در موسیقی به فاصله زمانی بین هر دو ضرب قوی میزان گویند که توسط خطوط عمود بر خطوط حامل نشان داده می شود. میزانها در حقیقت یک قطعه موسیقی را به بلوک های زمانی مساوی تقسیم می کنند. کسر میزان عددی کسری است که بعد از کلید روی خطوط حامل قرار می گیرد و صورت آن تعداد نت و مخرج آن جنس نت های تشکیل دهنده یک میزان را مشخص می کند.

برای درک بهتر کسر میزان ابتدا لازم است بدانیم که نت ها علاوه بر اسم هایی مانند گرد و یا سفید و غیره یک معادل عددی هم دارند. مثلا نت سیاه را با عدد 1/4 و نت سفید را با عدد 1/2 نشان می دهند.

برای مثال کسر میزان 2/4 بدین معنی است که در هر میزان 2 نت از جنس نت سیاه یا معادل زمانی 2 نت سیاه باید وجود داشته باشد و یا کسر میزان 6/8 بدین معنی است که در هر میزان 6 نت از جنس نت چنگ و یا معادل زمانی 6 نت چنگ باید قرار بگیرد.

انواع میزان

1-میزان های ساده (simple meter):

میزان هایی هستند که ضرب های تشکیل دهنده آن بر عدد 2 و یا 4 و 8 قابل قسمت هستند. این میزان ها می توانند از 2 ضرب – 3 ضرب و یا 4 ضرب ساخته شوند.

 

2-میزان های ترکیبی (Compound meter):

میزان هایی هستند که ضرب های تشکیل دهنده آن بر عدد 3 و یا مضربی از عدد 3  قابل قسمت باشند. این نوع از میزا ن ها نیز می توانند از 2 ضرب و یا 3 ضرب و یا 4 ضرب تشکیل شوند. همانطور که می دانید هیچ نتی به طور طبیعی بر عدد 3 قابل قسمت نیست ،مثلا ما نمی توانیم نت سیاه را بر عدد 3 تقسیم کنیم مگر اینکه آن نت سیاه نقطه دار باشد. پس توجه داشته باشید که ضرب ها در میزان های ترکیبی از جنس سیاه نقطه دار و یا سفید نقطه دار هستند.

آموزش قدم به قدم دف ضرب دو چهارم

توجه داشته باشید که در میزان های ترکیبی چون جنس ضرب با میزان های ساده متفاوت است و بر مبنای تقسیمات 3 تایی است شکل گرفته است و نه 2 تایی ،پس ارزش زمانی نت ها نیز با آنچه در مبحث نت ها گفتیم متفاوت است. مثلا در مثال بالا چون هر ضرب برابر با یک سیاه نقطه دار است پس هر سیاه نقطه دار برابر با یک قدم است و یا در میزان دوم هر سه نت چنگ برابر با یک قدم است.

در حقیقت این کسر میزان است که ارزش زمانی نت ها را مشخص می کند.مثلا در میزان 2/4 چون هر ضرب برابر با یک نت سیاه است ،نوازنده نت سیاه را یک قدم در نظر می گیرد و ارزش زمانی سایر نت ها را بر آن اساس حساب می کند . در میزان 2/2 چون هر ضرب برابر یک نت سفید است ،نوازنده نت سفید را یک قدم در نظر می گیرد و  ارزش زمانی سایر نت ها را به همین نسبت تغییر می دهد، در صورتی که نت سفید در میزان 2/4 دو قدم است .در میزان 3/8 چون هر ضرب برابر یک نت چنگ است هر نت چنگ یک قدم حساب می شود. در میزان های ترکیبی مثل 6/4 چون هر ضرب برابر با یک سفید نقطه دار است و هر سفید نقطه دار برابر با 3 نت سیاه است ،پس هر سه تا نت سیاه برابر با یک قدم است و همین نسب در سایر کسر میزان ها نیز ادامه پیدا می کند.

آموزش ضرب دو چهارم

آموزش ریتم 4/4 که یکی از اصلی ترین ریتم های این ساز است را توضیح می دهیم. دو ضربه تم و دو ضربه بک را پشت سر هم، هر کدام را به اندازه یک نت سیاه اجرا می کنیم. اگر بشماریم، داریم 1، 2، 3، 4. سپس ضربه دوم باید به همراه چپ زده شود، یعنی به این صورت که 1، 2 و 3، 4. با کمی تندتر نواختن این ریتم می توانید به یک تکنیک بسیار زیبا دست پیدا کنید. برای میزان دوم می توانید به ترتیب دو تم و دو بک را اجرا کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.